Trong lộ trình phát triển hạ tầng giao thông trọng điểm, TP.HCM và tỉnh Đồng Nai đang dồn toàn lực để hiện thực hóa mạng lưới đường sắt đô thị kết nối liên vùng. Đặc biệt, giai đoạn 2026 – 2030 được xác định là “thời điểm vàng” để triển khai các tuyến Metro từ trung tâm TP.HCM hướng về phía Đông, tạo cú hích hạ tầng đồng bộ kết nối trực tiếp với Siêu sân bay quốc tế Long Thành.
1. Khởi công Metro số 2 đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm
Theo kết luận mới nhất từ Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường, tuyến Metro Bến Thành – Thủ Thiêm được xếp vào nhóm công trình cấp bách, ưu tiên thực hiện ngay. Đây không chỉ là một dự án giao thông đơn thuần mà còn là mắt xích then chốt trong việc hình thành mạng lưới đường sắt đô thị hiện đại, liên kết chặt chẽ giữa trung tâm hiện hữu và khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Thành phố đặt mục tiêu khởi công đoạn tuyến này trước ngày 20/4/2026. Để đảm bảo tiến độ, UBND TP.HCM yêu cầu các sở, ngành vận dụng tối đa các cơ chế, chính sách đặc thù theo thẩm quyền. Việc triển khai dự án được thực hiện dựa trên phương châm “6 Rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.
Hội đồng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đã được thành lập, đồng thời các phương án về hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao), thanh toán bằng quỹ đất hoặc ngân sách cũng đang được khẩn trương rà soát để đảm bảo tính khả thi cao nhất về tài chính.
2. Tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành
Một trong những dự án chiến lược nhất trong giai đoạn 2026 – 2030 là tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành. Với chiều dài khoảng 47,7km, tuyến này bắt đầu từ ga Thủ Thiêm (TP. Thủ Đức) và kết thúc tại depot Cẩm Đường (Đồng Nai), đi xuyên qua “trái tim” của các khu đô thị năng động nhất.
Theo kế hoạch, dự án dự kiến sẽ chính thức khởi công vào tháng 6/2026. Khi hoàn thành, đây sẽ là trục xương sống kết nối trực tiếp Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất với Sân bay quốc tế Long Thành thông qua sự chuyển tiếp tại ga Thủ Thiêm. Sự kết nối này không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển cho hành khách mà còn nâng cao năng lực vận tải hàng hóa, giảm áp lực lên hệ thống đường bộ hiện đang quá tải.
Hiện tại, Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh đã được giao tổ chức nghiên cứu, lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án này. Phía tỉnh Đồng Nai cũng đang tích cực phối hợp để triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cho đoạn tuyến dài 30km đi qua địa bàn tỉnh.
3. Kéo dài Metro Bến Thành – Suối Tiên
Song song với việc xây mới, phương án kéo dài tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) đến trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và Sân bay Long Thành đã đạt được sự thống nhất cao giữa lãnh đạo hai địa phương.
Dự án kéo dài tuyến có tổng chiều dài hơn 41km trên địa bàn Đồng Nai, được chia thành 3 phân đoạn chính gồm: đoạn từ ga Suối Tiên đến ga Tân Vạn; đoạn từ Tân Vạn đến Trung tâm hành chính mới tỉnh Đồng Nai; và đoạn kết nối trực tiếp vào mạng lưới hạ tầng của Sân bay Long Thành, góp phần tăng cường liên kết vùng và hỗ trợ phát triển kinh tế – giao thông khu vực
Dự án dự kiến triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP). UBND tỉnh Đồng Nai đã thể hiện quyết tâm cao độ khi đặt mục tiêu khởi công dự án vào năm 2026, tạo nên một vòng cung giao thông khép kín, giúp người dân từ lõi trung tâm TP.HCM có thể đến thẳng sân bay Long Thành bằng đường sắt đô thị một cách thuận tiện nhất.
4. Tầm nhìn chiến lược và động lực phát triển vùng
Việc tập trung nguồn lực để hoàn thành hệ thống Metro và đường sắt đô thị trước năm 2030 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Sự xuất hiện của các tuyến Metro Bến Thành – Thủ Thiêm – Long Thành không chỉ giải quyết bài toán ùn tắc giao thông mà còn là “đòn bẩy” gia tăng giá trị bất động sản, thu hút đầu tư và thúc đẩy giãn dân cơ học ra các đô thị vệ tinh.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa TP.HCM và Đồng Nai, cùng với sự chỉ đạo sát sao từ Chính phủ và Bộ Xây dựng, đang dần biến bản vẽ quy hoạch thành những công trình hiện hữu. Việc thống nhất hướng tuyến, vị trí nhà ga ngầm tại sân bay Long Thành và các phương án kỹ thuật đồng bộ cho thấy sự chuyên nghiệp và quyết tâm của các cấp lãnh đạo trong việc xây dựng một hệ sinh thái giao thông bền vững.
